Sera naylonu ne zaman değiştirilmeli? 6 belirti

“Sera naylonu ne zaman değiştirilmeli?” sorusunun tek bir tarihi yok. Örtünün ay değeri bir fikir verir, ama asıl cevabı örtünün kendisi verir: renk, esneklik, ışık ve yırtıklar.

Biz Alsancak Tarım olarak Antalya Yeni Hal’de, Vatan Plastik bölge yetkili bayii olarak çalışıyoruz. Bu yazıda örtünün yaşlandığını gösteren işaretleri ve değişim kararını nasıl vereceğinizi anlatıyoruz.

Kısaca

• Sararma, çatlak, yırtık ve ışık kaybı örtünün yıprandığını gösterir.
• Ay değeri garanti değildir; güneş, kükürtlü ilaç ve montaj ömrü değiştirir.
• Küçük hasarlar bantla onarılabilir; yaygın bozulma varsa değişim gerekir.
• Kararı sezon sonunda ya da yenilemeden önce verin, sezon ortasında değil.

Örtünün normal ömrü ne kadar?

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden bir makale (Emekli ve Büyüktaş), Türkiye’deki şiddetli güneş nedeniyle normal PE örtülerin bir üretim sezonundan sonra değiştirilmesi gerektiğini, UV katkılı çeşitlerin ise 3-4 yıl dayanacak şekilde geliştirildiğini anlatıyor.

Vatan Plastik sera örtülerini seriye göre 9 ile 60 ay arasında farklı kullanım sürelerinde üretiyor. Bu değer, örtünün kaç aylık kullanım için üretildiğini gösterir; garanti süresi değildir. Ayrıntısı için sera naylonu kaç aylık seçilmeli yazımıza bakabilirsiniz.

Örtünüzün ay değerini hatırlamıyorsanız, ne zaman çektiğinizi ve ne yetiştirdiğinizi yazın; birlikte bakalım.

1. Sararma ve renk değişimi

UV katkısı, güneşin neden olduğu bozulmayı ve sararmayı azaltır. Bir iskasera yazısı, sararma ve çatlakların ışık geçirgenliğini azalttığını ve ısı kaybına yol açtığını belirtiyor.

Hafif matlaşma ilk uyarıdır. Belirgin sararma ya da donuklaşma varsa örtü yenilemeyi düşünün.

2. Sertleşme ve kırılganlık

Örtü esnekliğini kaybedip sertleştiyse, elde ufalanır gibi duruyorsa ya da kıvrılan yerlerde çatlıyorsa bozulma ilerlemiştir. Kaynaklarda kırılganlık için sayısal bir ölçü yok; bu belirtiyi saha gözlemimize dayanarak yazıyoruz. Vatan Plastik kataloğu, EVA katkısının rüzgâr ve dolu karşısında esneklik ve dayanıklılık sağladığını belirtiyor.

Bu aşamada rüzgâr ya da dolu örtüyü bir anda yırtabilir. Yenileme zamanı gelmiştir.

3. Işık kaybı

Işık geçirgenliği düştüğünde bitki bundan etkilenir. Erdener Plastik’in aktardığına göre UV stabilize filmde PAR ışık geçirgenliği %88-91 arasındadır; toz, duman ve plastiğin bozulması bu değeri düşürür. Aynı kaynak, ışıktaki %1’lik artışın kış aylarında ya da bulutlu havada bitki büyümesinde yaklaşık %1’lik artışa karşılık geldiğini belirtiyor. Bu yüzden bazı yetiştiriciler kışın birkaç yüzde daha fazla ışık için filmlerini her yıl değiştiriyor.

Işığı gözle ölçmek zordur. Şu işaretlere bakın:

• Serada gün ortasında bile gölge ve loşluk var.
• Örtüyü dışarıdan yıkamanıza rağmen berraklık gelmiyor.

Örtüde kir ve toz da ışığı keser. Örtü çekildiği andan itibaren toz tutmaya başlar; yağmur ve rüzgâr bir kısmını temizler. Sadece kirlenmişse, değiştirmeden önce temizlemeyi deneyin.

4. Yırtık, delik ve gevşeme

Tek tük küçük delik normaldir. Sera tamir bandı ile kapatın; yırtığı büyümeden onarmak en ucuz çözümdür. Ama şu durumlarda değişim gerekir:

• Her yerde yeni yırtıklar çıkıyorsa
• Tamir ettiğiniz yerlerin çevresi de yırtılıyorsa
• Örtü gevşeyip her rüzgârda çırpınıyorsa

Gevşek örtü sürtünüp yıpranır. Gerginliği kontrol etmek için sera naylonu nasıl gerilir yazımıza bakın.

5. Damlama ve buğulanma

Yoğuşma damlacıkları iç yüzeyde ışığı azaltır; ayrıca bitkiye damladığında hastalığı kolaylaştırabilir. AF katkılı örtülerde bu etki bir süre sonra zayıflayabilir. İmece Plastik, AF katkısının en uygun faydalı ömrünün yaklaşık 24 ay olduğunu, bunun yapıya, sulamaya, hava koşullarına ve ısıtmaya göre değiştiğini belirtiyor.

Örtüde damlama yeniden başladıysa ve havalandırmanız yeterliyse, AF etkisi bitmiş olabilir.

6. Kükürt ve ilaç etkisi

Vatan Plastik kataloğuna göre ilaçlamada kullanılan kükürt, örtüye değerse ya da topraktan buharlaşırsa UV katkısıyla tepkimeye girer ve örtünün ömrünü kısaltır. Kükürt kullanıyorsanız örtünüz beklenenden erken yaşlanmış olabilir. Ayrıntılar için kükürt sera naylonuna zarar verir mi yazımıza bakın.

Değiştirmeli miyim, onarmalı mıyım?

Basit bir yol:

1. Sorun küçük ve tek yerdeyse: Bantla onarın.
2. Sararma, sertleşme ve ışık kaybı birlikte varsa: Değiştirin.
3. Sezon ortasındaysanız ve örtü hâlâ ayakta ise: Sezonu bitirin, sezon sonunda yenileyin.
4. Kararsızsanız: Örtünün fotoğrafını gönderin, birlikte bakalım.

Bir örtü almadan önce ne kadar kullanacağınızı düşünün; sera örtülerimizde seriye göre farklı süreler var.

Bize ne göndermelisiniz?

Değişim kararına yardımcı olabilmemiz için şunları yazmanız yeterli:

• Yetiştirdiğiniz ürün ve bölgeniz
• Örtünün ne zaman çekildiği ve ay değeri (biliyorsanız)
• Gördüğünüz belirtiler (sararma, sertleşme, yırtık, damlama) ve mümkünse fotoğraf
• Kükürtlü ilaç kullanıp kullanmadığınız
• Sera ölçüleri (en, boy)

WhatsApp ve cep hattımız 0537 656 50 32, sabit hattımız 0242 339 97 52. Yeni Hal’deki dükkânımıza da uğrayabilirsiniz.

Kaynaklar

• Vatan Plastik, ürün kataloğu (PDF)
• Erdener Plastik, Sera naylonu seçerken dikkat edilmesi gerekenler
• İmece Plastik, kullanım önerileri
• İska Sera, Sera bakımında dikkat edilmesi gerekenler
• Emekli ve Büyüktaş, Sera örtü malzemelerinin mekanik özellikleri (Akdeniz Üniversitesi)
• Agrow, Plastik sera örtüsü